Na czym polega restrukturyzacja firmy? Przewodnik krok po kroku

Restrukturyzacja firmy to proces, który pomaga przedsiębiorstwu wyjść z problemów finansowych, organizacyjnych lub prawnych. W skrócie – chodzi o „naprawę” firmy, by mogła dalej działać, rozwijać się i przynosić zyski. Nie musi oznaczać bankructwa czy końca działalności. Czasem to po prostu szansa na nowy początek.

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest restrukturyzacja firmy, jak wygląda cały proces oraz jakie kroki trzeba wykonać, by firma wróciła na dobre tory.

Co to jest restrukturyzacja firmy?

Restrukturyzacja firmy to zmiana sposobu jej działania. Może dotyczyć finansów, organizacji pracy, struktury zarządzania, ilości pracowników, a nawet produktów czy usług.

Najczęściej firmy decydują się na restrukturyzację wtedy, gdy:

• mają problemy z płynnością finansową (np. nie są w stanie spłacać długów),
• przestają być konkurencyjne na rynku,
• notują spadki sprzedaży lub stratę klientów,
• źle zarządzają zasobami (np. zbyt wielu pracowników, niepotrzebne wydatki),
• chcą uniknąć upadłości i zamknięcia działalności.

Celem restrukturyzacji nie jest likwidacja firmy, ale jej uratowanie i przekształcenie w taki sposób, by działała lepiej i była bardziej odporna na problemy.

Diagnoza sytuacji firmy – czyli od czego zacząć

Pierwszym i najważniejszym krokiem jest zrozumienie problemu. Firma musi dokładnie wiedzieć, co nie działa i dlaczego. W tym celu często zatrudnia się doradcę restrukturyzacyjnego lub korzysta z usług kancelarii prawno-finansowych.

Co trzeba sprawdzić:

• Sytuację finansową – ile firma zarabia, ile wydaje, jakie ma długi.
• Strukturę organizacyjną – czy zarządzanie jest skuteczne, ilu jest pracowników, jakie mają obowiązki.
• Rynek i konkurencję – czy firma nadąża za zmianami, czy jej produkty są nadal potrzebne.
• Zobowiązania i należności – czyli komu firma musi zapłacić, a kto zalega z płatnościami dla niej.

Wynik diagnozy to dokument, który pokazuje pełny obraz firmy. To na jego podstawie tworzy się plan działania.

Opracowanie planu restrukturyzacji firmy

Kiedy wiadomo już, co nie działa, trzeba przygotować plan naprawczy, czyli dokument opisujący:

• co trzeba zmienić,
• jak to zrobić,
• kto będzie za to odpowiedzialny,
• ile czasu to potrwa,
• jakie będą efekty.

Co może zawierać plan restrukturyzacji?

• Zmniejszenie kosztów – np. renegocjacja umów, zmniejszenie liczby pracowników.
• Zwiększenie przychodów – np. wprowadzenie nowych produktów, szukanie nowych rynków.
• Zmiana struktury zarządzania – np. zatrudnienie nowego dyrektora lub uproszczenie hierarchii.
• Sprzedaż części majątku – np. nieruchomości, maszyn, nieużywanych zasobów.
• Rozłożenie długów na raty – porozumienie z wierzycielami w ramach tzw. postępowania restrukturyzacyjnego.

Plan musi być realistyczny i konkretny. Musi też być zgodny z obowiązującym prawem, zwłaszcza jeśli firma chce przeprowadzić formalne postępowanie restrukturyzacyjne.

Wdrożenie zmian – czyli postępowanie restrukturyzacyjne w praktyce

Po zatwierdzeniu planu przychodzi czas na działanie. To najtrudniejszy etap, ponieważ wymaga konsekwencji, odwagi i często – niepopularnych decyzji.

Przykłady działań restrukturyzacyjnych:

• Redukcja zatrudnienia – zwolnienia pracowników, zmiana zakresów obowiązków.
• Zmiany w produktach/usługach – wycofanie się z nierentownych projektów, skupienie się na tym, co przynosi zysk.
• Restrukturyzacja zadłużenia – rozmowy z bankami, wierzycielami, podpisanie ugód.
• Optymalizacja kosztów – np. zmiana dostawców, obniżenie kosztów produkcji, przesiadka na tańsze rozwiązania.
• Zwiększenie efektywności pracy – szkolenia, nowe systemy IT, lepsze zarządzanie czasem i projektami.

Czasem restrukturyzacja trwa kilka miesięcy, czasem ponad rok. Wszystko zależy od wielkości firmy i skali problemów.

---

Monitorowanie efektów i kontrola postępów

Zmiany wprowadzone w firmie trzeba regularnie sprawdzać. Bez tego łatwo wrócić do starych błędów. Dlatego ważne jest:

• kontrolowanie wyników finansowych co miesiąc,
• porównywanie efektów z założeniami planu,
• szybkie reagowanie na nowe problemy,
• angażowanie pracowników w proces zmian.

Czasem może się okazać, że jakiś element planu nie działa. Wtedy trzeba go poprawić lub wymienić na inny.

Dobrym rozwiązaniem jest powołanie zespołu restrukturyzacyjnego, który odpowiada za wdrażanie i nadzorowanie zmian. To mogą być menedżerowie, doradcy, prawnicy, księgowi – osoby, które dobrze znają firmę i jej potrzeby.

Kiedy warto przeprowadzić restrukturyzację?

Wiele firm czeka zbyt długo, aż sytuacja stanie się bardzo trudna. Tymczasem restrukturyzację warto zacząć wcześnie, najlepiej gdy:

• zauważasz spadek przychodów przez kilka miesięcy z rzędu,
• masz zaległości wobec ZUS, US lub kontrahentów,
• nie jesteś w stanie spłacać kredytów,
• pracownicy nie są efektywni lub panuje chaos w firmie,
• konkurencja szybko się rozwija, a Ty zostajesz w tyle.

Restrukturyzacja może być też formą zaplanowanej zmiany – np. gdy chcesz rozwinąć przedsiębiorstwo w nowym kierunku, sprzedać ją lub przygotować do wejścia na giełdę.

Ważne: restrukturyzacja to nie wstyd!

Wiele znanych firm przeszło przez restrukturyzację. To nie porażka – to oznaka odpowiedzialności. Pokazuje, że właściciel chce walczyć o firmę, miejsca pracy i przyszłość.

Podsumowanie

Restrukturyzacja firmy to proces, który pozwala wyjść z trudnej sytuacji i zbudować mocniejsze, zdrowsze przedsiębiorstwo. Wymaga analizy, planowania i odwagi w działaniu.

Oto najważniejsze kroki restrukturyzacji:

1. Zdiagnozuj problemy – dowiedz się, co nie działa.
2. Stwórz plan restrukturyzacji – określ działania i cele.
3. Wdróż plan – zacznij zmieniać firmę krok po kroku.
4. Monitoruj efekty – sprawdzaj, czy plan działa.
5. Dostosowuj się do zmian – bądź gotów na korekty.
6. Nie czekaj zbyt długo – reaguj na pierwsze sygnały kryzysu.

Restrukturyzacja to szansa, nie wyrok. Dobrze przeprowadzona może być początkiem nowego etapu – lepszego i stabilniejszego.

Kancelaria CIVILIS to odpowiednie miejsce, jeśli nie wiesz do kogo zwrócić się z prośbą o pomoc w restrukturyzacji. Przeprowadzimy cię przez wszystkie etapy procesu restrukturyzacji. Z nami masz szansę uratować swoje przedsiębiorstwo! Zapraszamy do kontaktu.