Układ w restrukturyzacji – co to jest, jak działa i dlaczego przedsiębiorcy pytają o niego najczęściej

W momencie, gdy firma zaczyna tracić płynność finansową, a kolejne zobowiązania przestają się spinać, w wyszukiwarce bardzo szybko pojawia się jedno słowo: układ. Przedsiębiorcy słyszą je od księgowej, doradcy, czasem od windykatora albo w banku. Problem w tym, że rzadko kto tłumaczy jasno, czym układ naprawdę jest i czego można się po nim spodziewać.

Ten artykuł odpowiada na pytania, które najczęściej zadają właściciele firm, którzy myślą o tym kroku. Bez języka ustaw, bez straszenia upadłością. Z perspektywy firmy, która chce dalej działać i szuka realnego rozwiązania.

Czym jest układ i co faktycznie oznacza dla przedsiębiorcy

Najprościej mówiąc, układ to porozumienie pomiędzy firmą a jej wierzycielami. Nie polega na „zniknięciu długów” ani na ucieczce od odpowiedzialności. Chodzi o zmianę zasad spłaty zobowiązań w taki sposób, aby przedsiębiorstwo miało szansę przetrwać i regulować należności w realnym tempie.

Układ może obejmować:
– rozłożenie długów na raty,
– odroczenie terminów płatności,
– częściowe umorzenie zobowiązań,
– zmianę oprocentowania,
– inne warunki dopasowane do sytuacji firmy.

Kluczowe jest to, że układ odbywa się w ramach postępowania restrukturyzacyjnego i po zatwierdzeniu przez sąd staje się wiążący. Oznacza to, że wierzyciele nie mogą samodzielnie zmieniać jego warunków ani prowadzić działań sprzecznych z przyjętym układem.

Czy układ chroni przed komornikiem i egzekucją?

To jedno z najczęstszych pytań. Odpowiedź brzmi: tak, ale pod warunkiem, że układ jest zawierany w odpowiednim postępowaniu restrukturyzacyjnym.

Po otwarciu restrukturyzacji i w trakcie procedowania układu możliwe jest:
– zawieszenie postępowań egzekucyjnych,
– ochrona rachunków bankowych,
– zatrzymanie nowych egzekucji,
– odzyskanie kontroli nad finansami firmy.

Dla wielu przedsiębiorców to pierwszy moment od dawna, w którym mogą spokojnie oddychać i skupić się na ratowaniu działalności. Układ daje czas, ale tylko wtedy, gdy został dobrze przygotowany i wdrożony na właściwym etapie.

Czy wierzyciele muszą zgodzić się na układ

Układ nie jest jednostronną decyzją przedsiębiorcy. Wierzyciele głosują nad jego przyjęciem. To fakt, który budzi sporo obaw. W praktyce jednak warto wiedzieć, że nie wszyscy wierzyciele muszą głosować „za”. W głosowaniu liczy się większość głosów według określonych zasad a wierzyciele często wolą układ niż upadłość firmy.

Dobrze przygotowany układ pokazuje, że firma ma realny plan spłaty, a nie tylko odsuwa problem w czasie. Z perspektywy wierzyciela to często jedyna szansa na odzyskanie choćby części należności.

Czy bank, ZUS i urząd skarbowy mogą być objęci układem?

To kolejne pytanie, które często zadają przedsiębiorcy. Odpowiedź brzmi: tak, również te instytucje mogą zostać objęte układem.

W praktyce oznacza to, że zaległości wobec ZUS mogą zostać rozłożone na raty, a zobowiązania podatkowe mogą zostać objęte układem. Banki także uczestniczą w głosowaniu jak inni wierzyciele.

Każda z tych instytucji ma swoją specyfikę, dlatego układ musi być przygotowany w sposób realistyczny i zgodny z przepisami. Improwizacja bardzo szybko kończy się odmową albo późniejszym uchyleniem układu.

Jak wygląda proces zawarcia układu krok po kroku

Dla przedsiębiorcy najważniejsze jest zrozumienie, czego się spodziewać. Proces zawarcia układu można w dużym uproszczeniu opisać w kilku etapach.

Najpierw następuje analiza sytuacji firmy. Sprawdza się skalę zadłużenia, strukturę wierzycieli i realne możliwości spłaty. Na tym etapie zapada kluczowa decyzja, czy układ w ogóle ma sens.

Następnie przygotowywane są propozycje układowe. To konkretne warunki spłaty, które trafiają do wierzycieli. Tu nie ma miejsca na życzeniowe myślenie. Układ musi być wykonalny.

Kolejnym krokiem jest głosowanie wierzycieli. Jeśli większość opowie się za, sprawa trafia do sądu. Po zatwierdzeniu przez sąd układ zaczyna obowiązywać. Od tego momentu firma działa według nowych zasad spłaty zobowiązań.

Jak długo obowiązuje układ

Czas trwania układu zależy od jego treści. Najczęściej są to okresy od kilku do kilkunastu lat, podzielone na raty i harmonogramy dostosowane do możliwości firmy.

Ważne jest to, że:
– układ nie jest „na zawsze”,
– po jego wykonaniu firma wraca do normalnego funkcjonowania,
– terminowe wykonywanie układu buduje wiarygodność przedsiębiorcy.

Dobrze zaplanowany układ pozwala firmie stanąć na nogi, zamiast pogłębiać problemy finansowe.

Co się stanie, jeśli układ nie będzie realizowany

To trudny, ale bardzo ważny temat. Układ nie działa automatycznie. Jeżeli przedsiębiorca przestanie go realizować, wierzyciele mogą wystąpić o jego uchylenie. W takiej sytuacji wracają egzekucje, firma traci ochronę restrukturyzacyjną co często zostawia jedyną opcję – upadłość.

Dlatego tak istotne jest, aby układ był oparty na realnych prognozach, a nie na nadziei, że „jakoś to będzie”.

Kiedy układ ma sens, a kiedy nie rozwiąże problemu

Układ jest dobrym rozwiązaniem, gdy firma:

• ma problemy z płynnością, ale nadal działa,
• posiada klientów i przychody,
• jest w stanie generować środki na spłatę zobowiązań,
• reaguje odpowiednio wcześnie.

Natomiast układ nie pomoże, jeśli:

• działalność faktycznie już nie funkcjonuje,
• zadłużenie znacznie przewyższa możliwości spłaty,
• problemy są ignorowane zbyt długo.

W takich przypadkach restrukturyzacja może być spóźniona.

Najczęstsze mity na temat układu

Wokół pojęcia układ narosło wiele mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że układ to to samo co upadłość. To nieprawda. Układ ma na celu uratowanie firmy, a nie jej likwidację.

Inny mit mówi, że wierzyciele zawsze są przeciwni. W praktyce często wolą układ niż długotrwałe postępowania bez gwarancji odzyskania pieniędzy. Często pojawia się też obawa, że po układzie firma nie będzie mogła normalnie działać. Tymczasem dobrze przeprowadzony układ właśnie to umożliwia.

Dlaczego przygotowanie układu z kancelarią ma kluczowe znaczenie

Układ to nie dokument do pobrania z internetu. To proces wymagający doświadczenia, negocjacji i znajomości realiów rynkowych. Źle przygotowany układ może zostać odrzucony przez wierzycieli albo sąd.

Kancelaria restrukturyzacyjna Civilis wspiera przedsiębiorców na każdym etapie:

• analizuje sytuację finansową,
• pomaga dobrać właściwy tryb restrukturyzacji,
• przygotowuje propozycje układowe,
• prowadzi rozmowy z wierzycielami,
• czuwa nad realizacją układu.

Dzięki temu układ przestaje być abstrakcyjnym pojęciem, a staje się realnym narzędziem ratowania firmy.

Podsumowanie

Układ to jedno z najważniejszych pojęć w restrukturyzacji i jednocześnie jedno z najczęściej wyszukiwanych przez przedsiębiorców w kryzysie finansowym. Daje ochronę, czas i realną szansę na wyjście z problemów, ale tylko wtedy, gdy zostanie zastosowany właściwie.

Jeżeli Twoja firma zmaga się z zadłużeniem i chcesz sprawdzić, czy układ jest dla Ciebie dobrym rozwiązaniem, warto porozmawiać z doświadczoną kancelarią restrukturyzacyjną. W wielu przypadkach szybka reakcja decyduje o tym, czy przedsiębiorstwo przetrwa, czy zniknie z rynku.